´╗┐

LES ETAPES DE LA VIE...

Temat: Szyfrowanie na lekcji.............
Szyfrowanie na lekcji.............
Przyczynek do dyskusji.

M┼éodzi bardzo lubi─ů zabawia─ç si─Ö, szyfruj─ůc tekst, tak aby nikt niepowo┼éany
go nie przeczytał. Czasami widuję te twory na ławkach uczniów. Sposobów można
mno┼╝y─ç i wymienia─ç. Takich uczni├│w mo┼╝na "werbowa─ç" i podsuwa─ç krzy┼╝├│wki,
zadania... Doskonały młody narybek, ale ukierunkowany przez zabawę, przez
zabaw─Ö zach─Öcony... do tego co ju┼╝ znamy, czyli krzy┼╝├│wek.
Powstaje te┼╝ od razu inne pytanie...

Mój przykład:
Tekst jawny: MATEMATYKA Z PLUSEM
Tekst napisany od końca i pogrupowany: MES ULP ZAKYT AME TAM

Czy łamanie takich szyfrów, to już szaradziarstwo?




Źródło: forum.gazeta.pl/forum/w,10067,50679403,50679403,Szyfrowanie_na_lekcji_.html



Temat: Kryptogramy
myslewiecjestem napisał:

> Czy w polskich magazynach szaradziarskich ukazuja sie kryptogramy ?
> Przypominam, sa to zagadki polegajace na zastapieniu kazdej litery
> inna. W ten sposob zaszyfrowany jest tekst, najczesciej jakas zlota mysl.
> Jest to bardzo popularna zabawa w USA i jest kilka magazynow poswieconych
> tylko tej rozrywce.


Po nazwie to trochę trudno się zorientować, bo w nazewnictwie mamy mały bałagan,
na przyk┼éad w "Rozrywce" 25/2002 pod nazw─ů "kryptolog" ukaza┼éo si─Ö co┼Ť, co
r├│wnie dobrze mog┼éo si─Ö ukaza─ç pod nazw─ů "algebraf", jak np. w "R" 5/2000.
W pierwszej chwili pomy┼Ťla┼éem, ┼╝e to mo┼╝e to, ale nie. A zatem nazwa to za
ma┼éo   :(

Czytaj─ůc Tw├│j opis dochodz─Ö do wniosku, ┼╝e czego┼Ť takiego u nas si─Ö nie
publikuje. S─ů algramy, r├│wnie┼╝ oparte na zamianie liter, parami (i na ko┼äcu
jaka┼Ť z┼éota my┼Ťl wychodzi), ale do tego musi by─ç jeszcze cz─Ö┼Ť─ç wst─Öpna, to
znaczy pary wyraz├│w do odgadni─Öcia, daj─ůce klucz do szyfru. Bo rozumiem, ┼╝e
w ameryka┼äskim wydaniu tekst po zaszyfrowaniu nie tworzy istniej─ůcych s┼é├│w
i szyfrowanie jest dowolne, czyli przyjmuj─Ö sobie jak chc─Ö, ┼╝e A to b─Ödzie O,
a P to b─Ödzie K itd. W algramie takie przypisanie ogranicza bardzo. Nie wiem,
czy w opisanej przez Ciebie wersji przypisanie jest zwrotne (tzn. A=>O oznacza
r├│wnocze┼Ťnie O=>A), ale w algramie tak w┼éa┼Ťnie jest. Je┼Ťli wi─Öc przyj─ů─ç A=O i
P=K, to teraz trzeba znaleźć takie wyrazy, dla których funkcja działa. Na
przyk┼éad par─ů dla wyrazu KOPER by┼éoby co┼Ť, co ma litery P-A-K-?-?, przy czym na
ostatnich dw├│ch miejscach nie mo┼╝e wyst─ůpi─ç ani A, ani E, ani O. A to jest do┼Ť─ç
trudna sprawa skonstruowa─ç szyfr i znale┼║─ç kilka takich par wyraz├│w (kilka, to
znaczy co najmniej tyle, ┼╝eby ka┼╝da para liter wyst─ůpi┼éa dwukrotnie). No i
przez to, że zadanie jest trudne do ułożenia, jest też stosunkowo rzadko
publikowane.
Źródło: forum.gazeta.pl/forum/w,10067,4031574,4031574,Kryptogramy.html


Temat: Algram (te┼╝ zas┼éuguje na osobny w─ůtek)
Algram (te┼╝ zas┼éuguje na osobny w─ůtek)
Jednym z gatunk├│w szaradziarskich, kt├│re bardziej dzia┼éaj─ů mi na wyobra┼║ni─Ö,
jest algram. Przypomn─Ö: algram polega na tym, ┼╝e dobiera si─Ö litery parami,
i je┼Ťli X jest zamiennikiem Y, to Y jest r├│wnocze┼Ťnie zamiennikiem X. Zadanie
sk┼éada si─Ö z ilu┼Ť tam par wyraz├│w, kt├│rych odgadni─Öcie pozwala na ustalenie
zamiennik├│w. Potem jest jakie┼Ť has┼éo na koniec, zaszyfrowane zamiennikami.
Ale samo hasło już mnie tak nie bierze.

Sama idea algramu jest cudowna!

Niestety, zwykle algramy bazuj─ů albo na bardzo kr├│tkich wyrazach (czw├│rkach),
albo na do┼Ť─ç wygodnickim tworzywie, do tego zazwyczaj jest to sp├│┼ég┼éoska za
spółgłoskę, samogłoska na samogłoskę.

Typowy algram kojarzy mi si─Ö np. z takim wykonaniem:

        LALA   -   DODO
        IMIR   -   EREM
        KO┼üO   -   TACA
        KINO   -   TEZA
        RAMA   -   MORO
        LIRA   -   DEMO

itp. (tutaj zamienniki to M-R, A-O, E-I, K-T, C-Ł, D-L, N-Z).


Nic w tym czarodziejskiego nie ma.


Dużo ładniej się prezentuje algram na dłuższych wyrazach. Oto dla szóstek
(i przy innej konfiguracji zamiennik├│w):

        BIZMUT   -   HENRYK
        MITYNG   -   REKUZA
        AMULET   -   GRYSIK

...ale do┼Ť─ç szybko uk┼éadaj─ůcy zap─Ödza si─Ö w ┼Ťlep─ů uliczk─Ö. Czwartej pary
wyraz├│w sze┼Ťcioliterowych do powy┼╝szego ju┼╝ do┼éo┼╝y─ç nie potrafi─Ö   :-(

No i raczej wypadałoby każdej pary zamienników użyć co najmniej dwukrotnie
(dokładniej: w dwóch sprawdzianach), czego w drugim z powyższych przykładów
nie spełniono. Jak dla mnie to ten warunek jest zbędny, ale podejrzewam, że
dla przywi─ůzanych do tradycji wa┼╝niejszym jest ni┼╝ dla mnie...
Źródło: forum.gazeta.pl/forum/w,10067,12837925,12837925,Algram_tez_zasluguje_na_osobny_watek_.html


Temat: "Szaradzista radzi"
"Szaradzista radzi"
Pierwsze wydanie broszurki "szaradzista Radzi" ukazało sie w roku 1968. I jego
nakład został szybko wyczerpany. Kolejne wydanie i chyba jak na razie ostatnie
pojawi┼éo si─Ö poda koniec lat 70-tych. Jego autorzy to wytrawni szaradzi┼Ťci i
tw├│rcy zada┼ä i szaradziarskich, w kolejno┼Ťci alfabetycznej:
Marian Butrym, Sławomir Folfasiński, Juliusz Głowacki, Alfred Nowakowski,
Witold Olszewski. Wydawc─ů tej broszury by┼éo Biuro Wydawnictw Stowarzyszenia
Dziennikarzy Polskich, kt├│re wydawa┼éo od po┼éowy lat pi─Ö─çdziesi─ůtych ubieg┼éego
wieku Szaradzist─Ö, p├│┼║niej WIELKI Kalendarz Szaradzisty, z kt├│rym
współpracowali wszyscy czołowi twórcy lat 50, 60, 70 i 80-tych XX wieku.
Zamieszczenie zadania w Kalendarzu to była nobilitacja dla autora. Mogę dodać,
┼╝e zadania w Kalendarzu by┼éy bez wyj─ůtku trudne i bardzo trudne, i nikt z tego
powodu nie pisywał do redakcji bzdurnych listów aby dla niego obniżyć stopień
trudno┼Ťci zada┼ä. Nale┼╝y wzi─ů─ç te┼╝ pod uwag─Ö, ┼╝e ├│wcze┼Ťni autorzy i
rozwi─ůzywacze nie wspomagali si─Ö komputerami.
Teraz fragment z "Szaradzista Radzi" autorstwa Juliusza Głowackiego
Szarada – znana - ju┼╝ staro┼╝ytnym (u nas od XVI wieku) – ma cechy raczej
zagadek niż quizu. Odwołuje się bardziej do logiki niż do pamięci. Ale przede
wszystkim do wyobra┼║ni — tej wyobra┼║ni, kt├│r─ů, w odr├│┼╝nieniu od plastycznej i
muzycznej, mo┼╝na by nazwa─ç wyobra┼║ni─ů literack─ů.
C├│┼╝ bowiem robi rozwi─ůzuj─ůcy szarad─Ö? — czyta tekst, naje┼╝ony liczebnikami
(b─ůd┼║ innym rodzajem szyfru) i stara si─Ö wyobrazi─ç sobie, co te┼╝ autor chcia┼é w
danym zdaniu powiedzie─ç. Czyli inaczej: co on — rozwi─ůzuj─ůcy szarad─Ö — b─Öd─ůc na
miejscu autora, chcia┼éby w tym zdaniu wyrazi─ç. Rozwi─ůzywanie szarad jest wi─Öc w
wielkiej mierze aktem wsp├│┼étw├│rczym. Zajmijmy si─Ö wi─Öc szarad─ů
wierszowan─ů, „klasyczn─ů". Jak
si─Ö j─ů rozwi─ůzuje?
W my┼Ťl tego, co powiedziano na wst─Öpie, rozwi─ůzuj─ůcy szuka w swojej wyobra┼║ni
literackiej s┼é├│w, kt├│re autor ukry┼é pod postaci─ů szyfru. Po znalezieniu
w┼éa┼Ťciwych s┼é├│w, dalsze czynno┼Ťci maj─ů ju┼╝ charakter niemal mechaniczny.
Podstawione w miejscu szyfru słowa rozbijamy na sylaby, sylaby szeregujemy w
podanej kolejno┼Ťci i odczytujemy has┼éo -rozwi─ůzanie. Jaka st─ůd satysfakcja? ┼╗e
uchwycili┼Ťmy tok my┼Ťli autora, obna┼╝yli┼Ťmy mechanizm pu┼éapek, jakie na nas
pozastawiał.
Gdyby szaradopisarstwo ograniczało się tylko do konstruowana łamigłówek, sprawa
była by prosta. Rzecz jednak w tym, :e szarada klasyczna jest, a raczej powinna
by─ç tak┼╝e wierszem, a wi─Öc tworem, kt├│ry obowi─ůzuj─ů pewne kryteria artystyczny.
Ale to ju┼╝ problem autorski, czyli kwestia
JAK TO NAPISA─ć?
Tak, w┼éa┼Ťnie: „jak to napisa─ç", a nie „jak to u┼éo┼╝y─ç". Wierszy bowiem si─Ö nie
układa, jak nie szuka się rymów -w słownikach i nie liczy się sylab na
palcach. „A mia┼é na twarzy taki wyraz boski, jak ten, co wiersze pisz─ůc, liczy┼é
zg┼éoski" — m├│wi S┼éowacki (w „Beniowskim"), maj─ůc na my┼Ťli :w szczeg├│lny rodzaj
poetów, którym brakuje drobiazgu: poczucia rytmu i melodyki słowa.
A wi─Öc — jak to napisa─ç? Zacznijmy od mechanizmu „pu┼éapki". Po pierwsze, uk┼éada
się hasło. Nie musi to być aforyzm godny Księgi Przysłów. Ale stwierdzenie,
┼╝e „Wiosna jest por─ů roku" nie najlepiej ┼Ťwiadczy o inwencji autora. Maj─ůc
has┼éo, rozk┼éadamy je na sylaby i z sylab tych tworzymy -tak─ů liczb─Ö s┼é├│w, aby
ka┼╝da sylaba powtarza┼éa si─Ö przynajmniej dwukrotnie, oczywi┼Ťcie w r├│┼╝nych
kombinacjach.
Teraz owe s┼éowa zaszyfrowujemy — przy pomocy liczebnik├│w (szarada zwyk┼éa,
liczebnikowa), przy pomocy rzeczownik├│w i przymiotnik├│w (szarada rzeczownikowo-
przymiotnikowa — „rzepka"), b─ůd┼║ przy pomocy zaimk├│w wskazuj─ůcych „kastalia").
Spos├│b zaszyfrowania jest prosty i wynika b─ůd┼║ z kolejno┼Ťci sylab wyst─Öpuj─ůcych
w ha┼Ťle (liczebnikowa), b─ůd┼║: za┼é─ůczonej tabelki-szyfru.
Wreszcie, ju┼╝ maj─ůc s┼éowa (zaszyfrowane), kt├│rych musimy u┼╝y─ç w naszym wierszu,
przyst─Öpujemy do pisania. Od tego momentu zaczynaj─ů si─Ö problemy natury
artystycznej: jak uj─ů─ç temat, wynikaj─ůcy z has┼éa, aby te przypadkowo powsta┼ée
słowa znalazły w wierszu pełne uzasadnienie.
Przyk┼éad: z has┼éa -wynika, ┼╝e mamy pisa─ç o lesie. Z t─ů my┼Ťl─ů uk┼éadali┼Ťmy
przecie┼╝ owe has┼éo. A tymczasem, w wyniku manipulacji sylabami, otrzymali┼Ťmy
takie wyrazy, jak „ciasto",
„k┼é├│dka", „radio" i inne, jeszcze mniej z lasem maj─ůce wsp├│lnego. Jak
zastosowa─ç je w wierszu {oczywi┼Ťcie pod postaci─ů szyfru, ale to nie zmienia
istoty rzeczy), aby czytelnik 'nie miał wrażenia, że zostały tam wpakowane na
si┼é─Ö? Ba, aby w og├│le m├│g┼é je odgadn─ů─ç! A jak zachowa─ç przy tym akcenty, rytm
wiersza, budowę strofy? A obrazowanie, a własny styl! Tymczasem wszystko to być
musi, je┼Ťli szarada ma by─ç wierszem. Bo je┼Ťli nie ma nim by─ç, to po co pisa─ç do
rymu? Przecie┼╝ proz─ů by┼éoby ┼éatwiej. I dla autora i dla rozwi─ůzuj─ůcego!

Źródło: forum.gazeta.pl/forum/w,10067,9454421,9454421,_Szaradzista_radzi_.html


Temat: dlaczego....?
reptar napisał:

[...]

> Tutaj dodatkowym źródłem kłopotów jest już samo pojęcie ANAGRAM.
> Ma dwa znaczenia.
>
> 1) ANAGRAM jest to "rodzaj zadania szaradziarskiego".
>
> W tym znaczeniu przez "anagram podwójny" można by rozumieć zadanie złożone z
> dw├│ch anagram├│w-zada┼ä (czyli np. zawieraj─ůce wyrazy: skala, klasa, trok,
> kort).
> A propos, J─Ödrzeju! skoro w tym siedzisz, to mo┼╝e zwr├│ci┼ée┼Ť uwag─Ö, JAK
> nazywa si─Ö TAKIE zadania?).

Zajrzałem tu i tam aby się upewnić, nazywa się "Anagram", lub w innym
wydawnictwie "Anagramy". Nikt nie robi z tego powodu zamieszania. To juz mało
chyba wa┼╝ne. MNikt tu nie mno┼╝y byt├│w ;)

Tylko wtedy oczywi┼Ťcie przyjmuje form─Ö co najmniej czterowersow─ů, i dodaje sie
oznaczenia A1-A1, oraz A2-A2, A3-A3 na marginesach. ale niekoniecznie w ka┼╝dym
z wers├│w jest po jednym anagramie szukanym.
sprawd┼║; RR 11/2003/zad. 76.

To samo si─Ö dzieje gdy sa ┼é─ůczone dwa typy zada┼ä np. "Anagram z homonimem",
napisane w formie co najmniej kilku wersowej, dodaje si─Ö te oznaczenia na
marginesach A1-A2, A2-A2, itd., oraz oznaczenia homonim├│w H1-H1, H2-H2...

Nikt tu nic nie wspomina o nazwach wskazuj─ůcych na jak─ů┼Ť wielokrotno┼Ť anagram├│w
czy homonim├│w, w podobnych hybrydach.

Oto moja wst─Öpna propozycja opiasania czym jest anagram, do przygotowywanego
działu "Szkółki" - "Anagramy" na OPS.
to tylko wst─Öp, potem p├│jd─ů przyk┼éady, od najprostszych do bardziej
skomplikowanych "łamańców"
Oczywi┼Ťcie nie mo┼╝na tego tu pokaza─ç tak dok┼éadnie, bo na forum nie mozna pisa─ç
wersalikami, pochy┼éym, czy pogrubienie s┼é├│w kluczowych. Wtedy to wygl─ůda
zupełnie inaczej.

ANAGRAM

Wyraz lub wyrażenie a nawet zdanie powstałe przez przestawienie liter lub sylab
innego wyrazu lub wyra┼╝enia. Mo┼╝liwe te┼╝ jest wsteczne odczytanie wyrazu
odgadni─Ötego taktowanego jako wyj┼Ťciowy. Wtedy taka swoista forma anagramu
przyjmuje nazw─Ö ananimu (czyli anagram bez przestawiania liter).
Ananimy traktowane s─ů jako szczeg├│lna posta─ç anagram├│w. Spos├│b opisania
szukanych wyraz├│w wyj┼Ťciowych w zale┼╝no┼Ťci jaki narzuca nam autor, okre┼Ťla wi─Öc
nazw─Ö zadania anagramowego. Jest to tak┼╝e wykorzystywane m.in. w tzw. anagramie
kołowym (cykloanagram), i innych zadaniach z tej grupy.

Anagram jako popularne zadanie szaradziarskie polega najcz─Ö┼Ťciej na
wykorzystaniu w krótkim wierszyku dwóch lub więcej słów anagramów
(multianagramy). W zadaniu wyrazy-anagramy, kt├│re nale┼╝y odgadn─ů─ç s─ů
zaszyfrowane kropkami lub kreskami. Ilo┼Ť─ç kropek lub kresek odpowiada ilo┼Ťci
utajnionych liter.

Anagramy s─ů rodzajem satyrycznej, koncertowej gry s┼é├│w, s┼éu┼╝─ůcej skrywaniu
znaczeń. To częste tworzywo zadań szaradziarskich, ogólna nazwa ich, to zadania
anagramowe, m.in., szarad anagramowych, krzy┼╝├│wek anagramowych, logogryf├│w
anagramowych i innych odmian. Te w┼éa┼Ťciwo┼Ťci wykorzystuje si─Ö tak┼╝e w
kalamburach, rebusach, metagramach i innych typach zadań.

Anagram (dawna nazwa zmiennoliter, anagramat), dzisiaj mo┼╝emy na te nazwy
patrze─ç w kontek┼Ťcie historycznym. Do┼Ť─ç cz─Östo autorzy podaj─ů tytu┼é anagramu,
nie jest to obowi─ůzuj─ůc─ů regu┼é─ů, ale gdy jest przy zadaniu, stanowi cenn─ů
wskaz├│wk─Ö dla rozwi─ůzuj─ůcego.


Przykładowe anagramy.

Literowe: - absurd - brudas, barak - barka, tyran – narty;
Ko┼éowe: - mas┼éo – s┼éoma
Sylabowe: - niewiasta – stawianie, nietypowa – typowanie.

Przykład 1.
anagram

Przemowa wigilijna

_ _ _ _ _ _ _! _ _ _ _ _ _ _ ubrana!
Nadszed┼é czas ┼Ťwi─Ötowania!

Analizuj─ůc powy┼╝szy tekst, zauwa┼╝amy stosunkowo „ubogi” opis szukanych wyraz├│w
w wersie pierwszym, nale┼╝y wi─Öc wzi─ů─ç pod uwag─Ö tak┼╝e tytu┼é anagramu, oraz wers
drugi kt├│ry m├│wi wyra┼║nie o ┼Ťwi─Ötowaniu.
A wi─Öc wigilia, jak wigilia to i choinka ubrana. Szukaj─ůc anagramu
od „choinka”, nasuwa nam si─Ö s┼éowo „kochani”, tak zwracamy si─Ö do najbli┼╝szych,
w czas wigilii, w przemowie przy stole wigilijnym. Jakie słowo odszukane ma być
pierwsze? Zapewne Kochani, wskazuje na to wykrzyknik, a tak┼╝e mo┼╝na si─Ö
domy┼Ťli─ç z tytu┼éu. To pierwsze s┼éowo przemowy.

autor - Martyna


przykład 2. (trudniejszy)

Wagenerowska kwestia

_ _ _ _ _ _ _ _ jest szersza ni┼╝ 200 lat temu!
Biadaj─ů uczeni: "Czemu┼╝ to, ach! czemu?".
Odpowied┼║ za prosta: ostatnio jest modne
_ _ _ _ _ _ _ _ zakrętów przez łodzie podwodne.

autor - Reptar

(cie┼Ťnina / ┼Ťcinanie)


przykład 3. (z tzw. dzielonym anagramem)

Chwalipi─Öta

Gdy do krzyżówek potrzeba słówek,
Jak─ů? miejscowo┼Ť─ç albo _ _ _ _ _ _ _ _ ,
_ _ _ mam do tego, drogi kolego,
I _ _ _ / _ _ _ _ _ _ _ _ wiem zawsze wszystko.

autor - Reptar
(nazwisko, łeb / bez słownika)

Tu jedno tylko zostanie Twoje, byłoby Cię za duzo, trzeba i innych pokazać :)))

I tak dalej, poprzez r├│zne odmiany, a┼╝ do hybryd anagramowo ??????, Potem
jeszcze korekta, i zobaczymy co z tego b─Ödzie

==============================================

tak podaje jedno z źródeł, np.

ANAGRAM POCZWÓRNY

1. zestaw czterech wyraz├│w (zwrot├│w) z┼éo┼╝ony z wyrazu (zwrotu) wyj┼Ťciowego oraz
trzech jego anagram├│w. (anagram czterokrotny, czw├│ranagram, tetranagram,
tetranagram)

2. zadanie anagramowe zbudowane przy u┼╝yciu czterech, przeznaczonych do
odgadni─Öcia wyraz├│w (zwrot├│w), b─Öd─ůcych wzgl─Ödem siebie anagramami
(czw├│ranangram├│wka, tetraanagram├│wka)

podany przykład zadania gdzie sa te anagramy; (mopsa, po sam, pasmo, a psom)

zadanie z RR 4/85

"Esse" te┼╝ np. trzy anagramy wzgl─Ödem siebie - (Endymion, niemodny, odmienny),
i nazywa to anagram potr├│jny.

Podałem przykłady na podtrzymanie Twojej wersji liczenia.

Ja tak┼╝e bym tak wola┼é. Ale popatrz i na jeszcze jedn─ů "zagwozdk─Ö", rok 85 i
RR, nazywa to anagram poczw├│rny, a na dzisiejsze czasy spotykam takie
rozwi─ůzania gdzie takie uk┼éady w RR nazywaj─ů potr├│jnym. :)))

Nie kumam dlaczego?

J─Ödrzej

Źródło: forum.gazeta.pl/forum/w,10067,17651754,17651754,dlaczego_.html



© 2009 LES ETAPES DE LA VIE....

Home SZPZLO Wola SZ Strzy┼╝├│w